Milli Görüş'ün kurucusu, Saadet Partisi Lideri ve 54. hükümetin Başbakanı Prof. Dr. Necmettin Erbakan, vefatının ardından milletine yaptığı hizmetlerle yeniden hatırlandı. 1970'li yıllarda dört dönem Başbakan Yardımcılığında bulunan Necmettin Erbakan, Türk siyasi hayatında görevde bulunduğu 1996 Haziran-1997 Haziran döneminde borcu azaltan tek başbakan olarak da tarihe geçerek gelmiş geçmiş bütün hükümetlere adeta ders verdi.
1970'li yıllarda Başbakan Yardımcılığı yaptığı dönemlerde başlattığı "Ağır Sanayi Hamlesi" ile ülke ekonomisinin temellerini atarak kalkınmanın ilk adımlarını başlatan Erbakan, 1996 yılında Refah Partisi'nin başında seçimlerden birinci olarak çıktığı ve Doğru Yol Partisi Genel Başkanı Tansu Çiller'in Başbakan Yardımcısı olduğu Refahyol Hükümetinde yaptığı "Havuz Sistemi" sayesinde borcu azaltan tek lider olarak tarihe geçti.
Özal, aldığı borçları yükseltti
12 Eylül askeri darbesinin ardından yeniden geçilen demokratik sistemde 1983 seçimleriyle hükümetin başına geçen Turgut Özal, 25 milyar dolarlık bir borç stoku devralıyordu. ikinci kez 1987 seçimleriyle iktidara seçilen Özal kurduğu 46. hükümetin ardından Cumhurbaşkanı olarak Köşk'e çıkarken 47. hükümetin başbakanı Yıldırım Akbulut'a 38,4 milyar dolarlık bir borç devrediyordu. Bir buçuk yıllık iktidarı süresince Akbulut, borcu 2,3 milyar dolar arttırarak 1991'de kurulan Süleyman Demirel hükümetine 42,7 milyar dolar olarak teslim etti. 49. Demirel hükümeti ise bu borcu 10,8 milyar dolar artırarak 53,6 milyar dolara çıkardı. 1993-1996 yıllarında 50, 51, ve 52. hükümetleri kuran Tansu Çiller döneminde ise toplam 7,1 milyar dolar artan borç stoku 60,7 milyar dolara kadar çıktı. Ardından gelen Mesut Yılmaz'ın 53. hükümeti ise ancak üç ay iktidarda kalabiliyordu.
Erbakan döneminde borç azaldı
Haziran 1996'da Milli Görüş Lideri ve Refah Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Necmettin Erbakan 54. hükümeti kurarak "havuz sistemine" geçiyor ve türlü baskılara rağmen bir yıl kalabildiği başbakanlık görevinde merkezi yönetim borcunu 325 milyon dolar azaltarak 60,4 indirdi.
Tüm kamu kuruluşlarının kaynaklarının oluşturulan kamu tek hesabında toplanması, kamu çalışanlarına verilen yüksek oranlı maaş zammı ile milleti sevindiren Erbakan dönemi borç stokunun aşağı çekildiği tek dönem oldu.
Yılmaz ve Ecevit tekrar borcu artırdı
Haziran 1997-Ocak 1999 arasında iş başında olan 55. Mesut Yılmaz hükümeti ise merkezi yönetim borç stokunu bir buçuk yılda 9,7 milyar dolar artırarak 70 milyar dolara çıkardı. Böylece Yılmaz'ın üç kez yaptığı başbakanlık dönemlerindeki toplam borç artışı 11,7 milyar doları buldu.
Cumhuriyet tarihinin en büyük ekonomik krizinin de yaşandığı 56. ve 57. Bülent Ecevit hükümetleri döneminde borç stoku yaklaşık 82 milyar dolar 150.4 milyar dolara ulaştı.
AKP hükümetleri borç rekoru kırdı
2002 sonunda itibaren Türkiye'yi yöneten 58., 59., ve 60 AKP tek parti hükümetleri ise kendinden önceki tüm Cumhuriyet hükümetlerinin yaptığı borcu ikiye katladı. AKP döneminde iç borç stoku yüzde 135.8 oranında (128.5 milyar dolar) büyüyerek 223.1 milyar dolara, dış bor stoğu da yüzde 41.2 oranında (23 milyar dolar) büyüyerek 78.8 milyar dolara yükseldi.
Hükümetlere göre merkezi yönetim borç stoku
Başbakan Süresi Devrettiği borç (Milyon dolar)
45. Turgut Özal Aralık 83-Aralık 87 38.014
46. Turgut Özal Aralık 87-Kasım 89 38.390
47. Yıldırım Akbulut Kasım 89-Haziran 91 40.640
48. Mesut Yılmaz Haziran 91-Kasım 91 42.724
49. Süleyman Demirel Kasım 91-Haziran 93 53.567
50. Tansu Çiller Haziran 93-Ekim 95 58.417
51 Tansu Çiller Ekim 95-Ekim 95 58.417
52. Tansu Çiller Ekim 95-Mart 96 60.686
53. Mesut Yılmaz Mart 96-Haziran 96 60.696
54. Necmettin Erbakan Haziran 96-Haziran 97 60.371
55. Mesut Yılmaz Haziran 97-Ocak 99 70.025
56. Bülent Ecevit Ocak99-Mayıs 99 71.821
57. Bülent Ecevit Mayıs 99-Kasım 02 149.905
58. Abdullah Gül Kasım 02-Mart 03 152.312
59. R.Tayyip Erdoğan Mart 03-Temmuz 07 264.672
60. R.Tayyip Erdoğan Temmuz 07-... 301.959**
(*) Sadece hükümetlerin tasarrufundaki merezi yönetim iç ve dış borçlarını kapsıyor.
(**) Ocak 2011 itibariyle.
No comments:
Post a Comment